سیکاس

سیکاس، پرورش سیکاس، تکثیر سیکاس، نگهداری سیکاس، بذر سیکاس

سیکاس، تکثیر، پرورش و نگهداری

سیکاس از جمله گیاهان با ارزش آپارتمانی و باغچه ای محسوب می شود.

گلکده ی نصیر، بزرگ ترین تولید کننده ی سیکاس در ایران بوده و سالانه هزاران بوته از این گیاه را تولید و عرضه می کند.

همچنین سالانه ده ها هزار شاخه برگ سیکاس در این مجموعه تولید و به بازار های کشور عرضه می شود.

برای اطلاع از نحوه ی خرید می توانید با شماره ی 01324742399  تماس حاصل فرمایید.

جهت ارایه ی اطلاعات بیشتر درباره ی سیکاس، انواع سیکاس، تکثیر سیکاس، نگهداری سیکاس و… مختصری نوشته شده که

امید واریم مفید واقع شود.

 

 

سیکاس از معروف ترین گونه ها جهت باغچه کاری  (landscape)و استفاده در فضای داخلی منزل در جهان است، خصوصاً گونه (revolute) رولوتا. این گونه بیشتر از همه گونه های دیگر سیکاس در جهان استفاده می گردد. همچنین میلیون ها عدد از برگ این گیاه جهت تزیین دسته گل،تاج گل و مراسم عید پاک و… در سراسر جهان مورد استفاده قرار می گیرد.

سیکاس از خانواده سیکاداسه (cycadaceae)می باشد. سیکاس عمدتاً بومی جنوب،جنوب شرق آسیا، استرالیا، هند، چین، تعداد کمی آفریقا و ماداگاسکار است.

سیکاس متعلق به دوران مزوزوییک بوده و از 200 میلیون سال پیش تاکنون تغییرات بسیار کمی داشته است.

96 گونه از سیکاس های مختلف تاکنون به ثبت رسیده است.

به طور عمده سیکاس ها گیاهانی پیازدار و دو پایه می باشند، یعنی دارای پایه نر و پایه ماده می باشند که هر پایه دارای گلی متفاوت از دیگری است. تشخیص نر و ماده بودن پیاز به دو طریق میسر است.

1) روش آزمایشگاهی و ژنیتیکی

 2) از طریق دیدن گل هر پیاز

در سیکاس برگ ها به صورت دایره ای ظاهر می گردند که در ابتدا بسیار نرم و شکننده می باشند، ولی پس از یک یا دو هفته حالت سفت تر و خشبی تر به خود می‌گیرند. اکثر گونه ها ی سیکاس برگ هایی مانند برگ نخل دارند، ولی براق تر، چرمی تر و نوک تیزتر هستند. البته نوع رولوتا که در ایران و عمدتاً در شمال ایران کشت می گردد دارای برگ های سبز پررنگی است. گونه های دیگری از سیکاس به رنگ های آبی فیروزه ای، خاکستری و… نیز وجود دارد. خود برگها دارای برگچه هایی هستند که به طور منظم در دو طرف رگ برگ اصلی قرار دارند. برگها به صورت متحد المرکزمعولاً در اردیبهشت همه با هم به یکباره ظاهر می گردند و در صورت مهیا بودن شرایط از نظر رطوبت و دما در شهریور نیز برگ دهی می نمایند.

طول برگ سیکاس، بسته به شرایط نوری، می تواند به دو متر نیز برسد. برگ، دانه و پیاز این گیاه سمی بوده، در نتیجه باید در باغ ها و مکان هایی که حیوانات اهلی قرار دارند دقت بیشتری نمود.

این گیاه دارای سرعت رشد بسیار کم و عمر طولانی می باشد. به عنوان مثال یک نمونه 220 ساله قدیمی در باغ گیاهشناسی (kew)کیو انگلستان وجود دارد که از جنوب آفریقا خریداری شده و ارتفاع پیاز آن چهار متر می باشد.

-نگهداری و پرورش سیکاس:

دما:

دمای قابل تحمل برای سیکاس در حدود ((42+)_( 11-)) سانتیگراد می باشد. اگر دما از 11- درجه کمتر شود امکان دارد سیکاس از بین برود. بارش تگرگ سبب ایجاد لکه‌های زرد رنگ به صورت نقطه ای بر روی سطح برگچه ها می گردد.

رطوبت:

میزان رطوبت خاک سیکاس باید از کمی مرطوب تا خشک باشد البته خاکی که همواره خیس باشد به طوری که ریشه ها نتوانند به اصطلاح به آسانی تنفس نمایند سبب پوسیدگی ریشه ها و در نتیجه نابودی پیاز می گردد.

نور:

سیکاس در نور مستقیم خورشید رشد می کند، ولی می تواند خود را با محیط داخل اتاق نیز تطبیق دهد به طوری که چند ساعتی از نور صبح یا غروب آفتاب برایش کافیست. همچنین زمانی که برگ های تازه و جوان سیکاس که نرم و لطیف هستند ظاهر می گردد تا دو هفته ای که به خود حالت سخت و خشبی بگیرد حساس‌ترین دوران برای سیکاس است. زیرا کوچک ترین ضربه به برگچه ها و همچنین فعالیت حشرات نیز می تواند به آن ها آسیب برساند. درطول این دوره براثر عاملی به نام نور گرایی (phototropism) اگر برگ ها در محیطی پر نور ظاهر شوند به دلیل شدید بودن نور،برگ ها کوتاه می مانند ولی در غیر این صورت برگ هایی بلند با فاصله زیاد بین برگچه ها پدیدار می گردد. در ضمن براساس تجربه افزایش آبیاری در دوران برگ دهی گیاه سبب بهبود برگ دهی و رشد و نمو آن ها می شود البته به اندازه کافی!

خاک:

خاک مطلوب برای سیکاس خاکی است مخلوط از خاک برگ، ماسه، کمی خاک رس. در کاشت سیکاس باید در نظر داشت که گیاه را طوری کاشت کنیم که کمی از سطح خاک بالاتر باشد. پیاز سیکاس باید به گونه ای در خاک قرار گیرد که نیمی از آن در خاک و نیم دیگر بیرون از خاک باشد.

آب و کود:

آب و کود سیکاس به نیاز گیاه و مقدار نوری که به سطح خاک تابیده می شود بستگی دارد. سیکاس زیاد در مقابل کمبود آب و مواد غذایی از خود اثر نشان نمی دهد. اگر گیاه در گلدان قرار دارد ابتدا اجازه دهید که خاک گلدان کاملاً خشک شود و سپس آن را آبیاری کنید.

کود:

زمان کوددهی مناسب، یکی درطول بهار و دیگری در اواخر تابستان است.

اگر از کود های ارگانیک مانند کودهای حیوانی و کود هایی که دیر جذب می شوند استفاده می کنید بهتر است از باقی ماندن این کود ها در دهانه و نوک پیاز جلوگیری کنید، زیرا ممکن است آرایش منظم برگهای تازه ای که در آینده بیرون می آیند را بهم بزنند.

عوارض و بیماری ها:

برگ های کهنه‌ی سیکاس ممکن است به دلیل آب وکود زیاد هم زرد گردند واگر برگهای تازه دچار زرد شدگی گردند ممکن است بدلیل کود زیاد و یا فقر خاک باشد.

اگر همه برگها به یکباره زرد گردند باید سیکاس از خاک و از جایی که در آن قرار دارد جابجا گردد زیرا عدم زهکشی درست خاک و راکد ماندن آب در گلدان و خاک نیز سبب چنین عارضه هایی در سیکاس می گردد.

 دیدن هاله ای از زردی در کلیه برگ ها می تواند نشان دهنده پر آبی وهمچنین نور و گرمای مستقیم  خورشید بر برگ های سیکاس باشد.

حشراتی که به سیکاس حمله می کنند محدودند و گاهی سبب لکه های سفید و یا قهوه ای بر پوست سیکاس می گردند. معمولاً پدیدار شدن لکه های قهوه ای پر رنگ در سیکاس نشان دهنده ابتلای سیکاس به کَنه می باشد که بر روی برگهای سالهای قدیمی تر ودر اثر آلودگی محیط ایجاد می گردند.

در صورت آلودگی خاک یا رطوبت زیاد و یا زخمی شدن پیاز سیکاس در حین فعالیت های باغبانی، سیکاس در معرض خطر پوسیدگی و قارچی شدن قرار می گیرد. می‌توان با استفاده از قارچ کش‌ها از این مورد جلوگیری کرد.

انتقال(Transplaning) :

سیکاس را بهتر است در طول زمستان و اوایل بهار که در این دوران فعالیت رویش و رشد ندارند جابجا نمود.

نیاز به تعویض مجدد گلدان سیکاس را می توان از بررسی حجم ریشه ها تشخیص داد. البته جابه جایی و تعویض گلدان سیکاس به نسبت دیگر گیاهان با فاصله زمانی بیشتری باید صورت گیرد؛ زیرا هم سیکاس کند رشد تر از دیگر گیاهان است و هم تطبیق سیکاس با شرایط جدید با سرعت کمتری صورت می گیرد. سیکاس ها نیاز به گلدانهایی دارند که دارای عمق بیشتری باشند در این حالت سیکاس به سرعت ریشه زایی نموده و گلدان را پر می نماید. معمولاً بهتر است از گلدانی استفاده گردد که عمق آن به اندازه یک و نیم برابر حجم ریشه باشد. یعنی اگر ارتفاع حجم ریشه شش سانتی متر باشد باید از گلدانی که ارتفاع آن سه سانتی متر عمیق تر از حجم ریشه باشد استفاده کرد.

تکثیرسیکاس به سه طریق صورت می گیرد:

1)       بذر

2)       جوانه پا جوش

3)       قلم

1)      تکثیر سیکاس از طریق بذر:

گرده افشانی سیکاس (pollination) :

همان طور که گفته شد سیکاس گیاهی دو پایه است و هیچ گونه راه قطعی برای تشخیص نر یا ماده بودن سیکاس از طریق نگاه به ظاهر گیاه وجود ندارد. بهترین راه برای شناخت نر از ماده،گل دهی گیاه بعد از 20-15 سال است. گل پایه ماده‌ی سیکاس به صورت یک نیم کره پَره دار می باشد که باید توجه نمود زمانی که پره ها باز می گردند آن گل آماده‌ی باروری و گرده افشانی است که اگر گرده افشانی سیکاس به موقع صورت گیرد دانه ها درست رسیده و تعدادی بیشتر لقاح می یابند. گل نر نیز به صورت مخروطی، شبیه مخروط کاج است. معمولاً گل ها در اواخر بهار ظاهر می‌گردند.

سیکاس معمولاً هر دو یا سه سال گل می دهد.

در هنگام رسیدنِ گل پایه نر، مخروط آن بوی تند از خود منتشر می کند که جذب کننده‌ی گونه هایی از سوسک ها است که عملاً در گرده افشانی و انتقال گرده ها از پایه نر به ماده نقش آنچنانی ندارند.

سیکاس از لحاظ گیاهشناسی یک گیاه(one mophilous) یا لقاح شونده در اثر باد می باشد.

جهت گرده افشانی می توان مخروط نر را در بالای گل ماده به وسیله دست تکان داد و یا آن را در بالای گل ماده نگه داشت و توسط یک قلمو عمل گرده افشانی را انجام داد. یک مخروط خوب با گرده‌ی مناسب و خشک را می توان برای گرده افشانی چندین گل ماده استفاده کرد. البته گرده افشانی خوب و درست باید توسط افراد خبره و با تجربه صورت گیرد.

مخروط گل نر می توان به شرطی که در جای خشک و خنک نگهداری شود تا چندین روز کیفیت گرده افشانی خود را حفظ نماید. قابل ذکر است که گرده‌ی سیکاس به شکل پودری است که در صورت رسیدن مخروط، با کوچک ترین حرکت یا وزش باد متصاعد می گردد.

در صورت گل دادن پایه های نر و عدم نیاز به گرده می توان گل را از سر سیکاس جدا نمود تا سبب تحریک سیکاس جهت برگ زایی گردد که این عمل نیاز به فردی ماهر دارد؛ زیرا در غیر این صورت سبب چند شاخه شدن پیاز سیکاس می شود.

دانه ها‌ی سیکاس به تدریج در طول تابستان رشد می نمایدند و به اندازه تقریبی یک گردو می گردند. همچنین در طول رشدشان رنگ دانه ها از سبز به زرد و در انتها به نارنجی تند و خوشرنگی تبدیل می گردند. قسمت خارجی دارای پوسته ای نرم و نارنجی است و قسمت داخلی دانه‌ی سیکاس را پوسته‌ای سفید رنگ و سخت می‌پوشاند.

دانه ها در دی و بهمن آماده‌ی برداشت و جداسازی از بدنه‌ی مادر هستند. دانه هایی که کاملاً رسیده و آماده باشند به راحتی جدا می گردند.

دانه های زیست پذیر با قوه نامیه هرگز با قرار دادن بین دو انگشت شست و نشانه و اندکی فشاردادن فرو نمی ریزند. دانه هایی که لاغر و نازک و ریز باشند و همچنین بر سطح آب شناور شوند، احتمالاً به درستی گرده افشانی نشده اند. دانه های خوب و تازه، سنگین تر و بزرگ تر هستند.

قبل از کاشت بذر سیکاس، پوست قرمز دانه های سیکاس را جدا نمایید و سعی کنید دانه هایی را که مدتی از زمان چیدنشان گذشته را در آب بخیسانید و سپس پوست آن را جدا نمایید. هیچگاه به پوسته سخت ضربه نزنید.زیرا ترک خوردگی پوسته سخت سبب نفوذ قارچ و بیماری ها می گردد.

دانه های تازه چیده شده بهتر است که قبل از کاشت، یک یا دو روز در جای خشک قرار داده شوند. برای کاشتن دانه ها بهتر است از ظرف‌هایی که 15-12 سانتیمتر عمق دارند استفاده گردد. بهترین روش کاشت، کاشت افقی دانه هاست. به طوری که دانه ها از پهلو کاشته شوند. همچنین می توان بذر ها را تا فروردین و یا اردیبهشت در جای سرد و خشک نگهداری کرد.

بهترین خاک جهت کاشت بذر، پنجاه درصد پرلیت و پنجاه درصد پیت ماس و خاک برگ(تورب)، به همراه زهکشی از پوست برنج و یا سنگ ریز بستر رودخانه است.

جهت آبیاری بذرهای سیکاس باید نه آن ها را خیس و مرطوب و نه زیاد خشک نگه دارید. هر گاه خاک خشک دیده شد باید آن ها را آب داد به طوری که مطمئن شوید که آب کاملاً به خاک نفوذکرده است. خاک باید رطوبت پذیر بوده و نباید به سرعت خشک گردد. خاک مورد استفاده برای جوانه زنی بذر سیکاس باید به طور کلی خاکی نرم جهت ریشه زایی گیاه جوان باشد. دقت گردد سیکاس به دلیل نحوه ریشه زایی آن، چه از جهت بذر و چه برای گیاه بالغ باید از مجموعه خاکی استفاده گردد که تا عمق زیاد، خاکِ نرم و نفوذ پذیر جهت ریشه زایی وجود داشته باشد. بذرها معمولاً اول ریشه زده، سپس برگ هایشان ظاهر می گردد. پیاز سیکاس بین همین برگ و ریشه‌ی اولیه ظاهر می گردد.

در میزان درصد سبز شدن بذرهای سیکاس عوامل مختلفی از جمله نحوه گرده افشانی سیکاس، کهنه و یا تازه بودن بذر سیکاس، مکان، خاک و آبیاری بذرها مهم است. جوانه زدن و سرسبز شدن دانه های سیکاس معمولاً بین 9-3ماه پس از کاشت شروع می شود و تا یک سال بعد ادامه می یابد. البته زمان جوانه زنی سیکاس به مواردی دیگر چون نژاد، گونه، نور، گرما، رطوبت و بسیاری از مسایل دیگر نیز وابسته است.

سیکاس تقریباً بعد از یک سال یک گیاه کامل  می گردد وتقریباً بعد از ده سال یک گیاه کامل با برگ هایی چتری، دایره ای و مرتب می شود.

تکنیک جوانه زنی در گلدان های عمومی:

این روش برای رویاندن تعداد زیادی از بذرهای سیکاس در کنار هم استفاده می گردد. کاشتن منظم و خطی سبب راحتی در کود دادن، بررسی، گرم کردن با استفاده از HEATER و بررسی جهت خارج کردن بعضی از دانه ها می گردد. همچنین از در کنار هم کاشتن و چسباندن دانه ها دوری کنید؛ زیرا سبب گسترش قارچ ها می گردد.

نبودن یک تهویه مطلوب عامل نامناسب در رشد و جوانه زدن دانه ها است. یک محیط گرم و مرطوب و کنترل شده گلخانه‌ای مکانی مطلوب برای بذرها است. دما و رطوبت مطلوب، سبب کاهش احتمال حمله‌ی حیوانات جونده و علف های هرز به بذرها می گردد.

رطوبت:

 رطوبت مورد نیاز بین 60% تا 70% می تواند مفید و ایده آل باشد، البته رطوبت بیش از حد احتمال قارچی شدن و پوسیدگی و فساد بذرها را نیز افزایش می دهد. با استفاده از روش کاشت بیرونی، در باغ نیز می توان بذر ها را کاشت، ولی باید رطوبت را کنترل کرده و از تابش مستقیم نور خورشید به آن ها جلوگیری شود. این باغ ها و مکان ها نباید در مناطق خیلی سرد باشند.

آبیاری محل کشت سیکاس:

روزانه یک بار برای محیط گلخانه ای به صورت کاملاً سطحی و سبک کافی است. در محیط بیرونی کمی نیاز به دقت در آبیاری بیشتر است. البته در تمام مکان ها و موارد مختلف، میزان آبیاری به صورت تجربی و مبتنی بر شرایط و ویژگی های محیطی به دست می آید.

دمای مورد نیاز سیکاس:

به نظر می آید بهترین دما بین 26تا29 درجه‌ی سیلسیوس، دمایی مناسب است. کاهش دما چه در شب و چه در روز سبب کاهش سرعت جوانه زدن می گردد.

کوددهی سیکاس:

کوددهی خزانه ها پس از جوانه زدن بذر ها صورت می گیرند. این کوددهی باید بسیار رقیق و قابل حل در آب باشد. همچنین مخلوطی از کود و قارچ کش مفید است.

 قارچی شدن سیکاس:

قارچی شدن سیکاس می تواند در هر زمانی اتفاق افتد. قارچی شدن را می توان با تغییر رنگ دادن و قهوه ای شدن و پلاسیده شدن تشخیص داد. قارچی شدن می تواند به سرعت از یک جوانه به جوانه دیگر منتقل گردد.

انتقال بذرهای سیکاس:

بنابه تجربه به نظر می رسد بهترین زمان جهت خارج کردن نهال ها از خاک همان زمان سفت شدن اولین برگ است. مهمترین ریسک برای سیکاس ها پوسیدگی آن ها است. پوسیدگی ریشه های سیکاس و خود سیکاس می تواند دلایل زیادی داشته باشد. هنگامی که بذرها و قلمه ها ریشه دار می گردند ریشه های آن ها نازک و لطیف است این ریشه ها می توانند بیش از 10 سانتی متر باشند، چون از ریشه اصلی ریشه فرعی و نازک دیگری نیز ظاهر میگردد. این حجم ریشه سرانجام در خاک باغ پخش یا گلدان را فرا می گیرند. ریشه ها شکننده اند. شکسته شدن آن ها در حین انتقال و تعویض گلدان می تواند گیاه را به آسانی نابود کند.

اگر نهال های سیکاس را در گلدان های عمومی کاشته اید سعی کنید که با برگرداندن گلدان ها نهال ها را خارج نمایید و از کشیدن آن ها به طور مستقیم خودداری کنید.

ریشه های آسیب دیده را جست و جو کنید، این ریشه های آسیب دیده به صورت ریشه ها و قسمت هایی قهوه ای یا سیاه شده دیده می‌شوند، در حالی که ریشه‌هایی بارنگ روشن، ریشه های سالمی هستند.

اگر در هر نقطه از ریشه، عوامل قارچی سبب فساد گردد این عوامل و پوسیدگی ها می توانند به سمت بالا حرکت کنند و در نتیجه سبب مرگ گیاه شوند. در این زمان بهترین راه درمان این است که ریشه ها و مکان های آسیب دیده را بریده و با قارچ کش ضد عفونی نمایی.

معمولاً دانه های سیکاس به صورت نا منظم جوانه می زنند، بعضی نیاز به برداشت دارند ولی بعضی نیاز به انتقال گلدان های عمومی و یا تک گلدان برای جوانه زنی دارند.

2)     تکثیر سیکاس از طریق جوانه:

پیاز هایی که از اطراف پیاز بالغ می رویند یکی از بهترین روش ها برای بدست آوردن پیاز و تکثیر سیکاس است. بهترین زمان برای جداسازی این جوانه ها از بدنه‌ی بوته‌ی مادر در بهار و یا اواخر زمستان است. پس از جداسازی پیاز های سیکاس از بدنه‌ی مادر، همه‌ی برگ ها و ریشه ها را جدا نمایید. آسیب دیده ها را در حدود یک هفته یا بیشتر آزاد رها کنید و در گوشه ای درجای خشک قرار دهید.

گیاه را در یک خاک با زهکشی خوب یا مخلوطی از ماسه و پوکه و خاک برگ قرار دهید. به طوری که نیمی از پیاز در خاک قرار گیرد. اجازه دهید که خاک کاملاً خشک گردد، سپس به آن آب دهید. میزان نور آن نیز سایه دار و یا زیر سقف است.

ریشه های سیکاس بسیار آرام ظاهر می گردند، سپس برگ ها چند ماه بعد آشکار می گردند. پس از برگ زدن مخلوطی ملایم از کود با آب تهیه کنید ولی از کودهای خشک استفاده نکنید. اجازه دهید که ریشه های سیکاس کاملاً در ظرف یا جایی که هستند جای بگیرند. برگ‌های سیکاس در حالت تکثیر پیازی به ناگهان به صورت دایره‌ای ظاهر می گردند در این زمان از انتقال و جابه جایی سیکاس که سبب ایجاد شوک به گیاه می گردد بپرهیزید. نور کافی در اختیار سیکاس قرار دهید. نور کم سبب بلندی و نور زیاد سبب کوتاهی برگ‌ها می گردند.

نور گرایی(PHOTOTROPISM) :

اگر سیکاس در حین برگ زدن در کنار پنجره است هر شش ساعت آن را بچرخانید. تاریکی زیاد سبب تبدیل شدن گیاه به چیزی شبیه شکل روبه رو می شود.

3)    تکثیر سیکاس از طریق قلمه:

با بریدن بدنه اصلی پیاز سیکاس و تقسیم آن به قطعات مختلف و قرار دادن آن در مخلوط ماسه و خاک برگ نیز می توان به عنوان روشی جهت تکثیر سیکاس دست یافت  ولی عموماً از این روش استفاده نمی گردد.

در تمام موارد مورد بحث در کشت، تکثیر و نگهداری سیکاس، نیاز به تجربه فراوان وجود دارد که در طول زمان حاصل می گردد و بیان همه آن ها در این مختصر نمی گنجد.

گلکده نصیر یکی از تولید کنندگان گل وگیاه زینتی در گیلان می باشد.که در زمینه تولید گل های آپارتمانی وباغچه ای و بیرونی بخصوص سیکاس فعالیت می نماید.

در صورت وجود سوال در زمینه نگهداری سیکاس ودیگر گونه های گیاهی پاسخ گوی شما خواهیم بود،در ضمن این مجتمع ارایه کننده سیکاس در اندازه های متفاوت چه به صورت کلی وچه جزیی می باشد.

فروش سیکاس:

افرادی که دارای پیاز ماده بوده ودر سال جاری سیکاس ماده آنها گل داده است، می توانند با مراجعه به این مجتمع، گرده گل سیکاس مورد نیاز جهت گرده افشانی را دریافت نمایند.

در ضمن افرادی که در زمینه خرید و فروش عمده برگ سیکاس فعالیت دارند نیز می توانند با این مجتمع تماس حاصل نمایند.

از همه دوستانی که از وبسایت دیدن می کنند تشکر می کنیم. امیدواریم مطالب موجود مفید واقع شود.

ممنون.

آدرس ما :گیلان-رشت- لشت نشا- گلکده نصیر

شماره‌ی تماس:01324742399

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>